> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.sta4.net/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.sta4.net/stasteel-v3/analiz-ve-tasarim/deprem-yonetmelikleri/tbdy-2018/genel-kontroller/madde-9.2.7-enkesit-kosullari.md).

# Madde 9.2.7: Enkesit Koşulları

Çelik yapı elemanlarında Madde 9.2.7 ve Tablo 9.3 enkesit koşulu kontrollerini, ilgili program ayarlarını ve mühendislik çözüm yöntemlerini kapsar.

## Maddenin Amacı

**Deprem Yönetmeliği** kapsamında enkesit koşulu, yapı elemanlarının deprem etkisi altında yerel burkulma yapmadan sünek davranış sergileyebilmesi için kesiti oluşturan levhaların narinlik (genişlik/kalınlık veya yükseklik/kalınlık) sınır değerlerini belirleyen kriterdir.

Bu koşullar, yapı elemanlarının deprem yükleri altında yeterli şekil değiştirme kapasitesine (sünekliğe) ulaşabilmesi için kritik bir öneme sahiptir.

{% hint style="info" %}
**Temel Amaç:** Çevrimsel deprem yükleri altında elemanların ani ve erken yerel burkulmaya uğramasını önlemek, yapısal bütünlüğü ve enerji sönümleme kapasitesini korumaktır.
{% endhint %}

## <i class="fa-lightbulb-exclamation-on">:lightbulb-exclamation-on:</i> Çözüm Yöntemleri

* **Uygun Kesit Seçimi:** Elemanın başlık ve gövde narinlik oranlarını düşürmek amacıyla et kalınlığı daha fazla olan veya enkesit koşullarını sağlayan uygun bir profil tipi seçilmelidir. Tasarımda **TBDY Tablo 9.3**'te verilen sınırların sağlandığı kontrol edilmelidir.
* **Deprem Yükü Taşımayan Elemanlar:** İlgili eleman deprem yükleri altında çalışan (örneğin ana taşıyıcı çelik çerçevenin parçası olmayan, sadece ikincil aşık veya kuşak gibi) bir eleman değilse, program içi ayarlardan bu eleman için enkesit kontrolü devre dışı bırakılabilir.

## Program Ayarları

{% hint style="warning" %}
Bu kısımda verilen menüler ile en kesit koşulu kontrolü istenilen elemanlarda kapatılabilir. Ancak bu yapılırken ilgili elemanın **deprem yükleri altında çalışmayan bir eleman olması gerekemktedir**. Genel olarak program bunu otomatik olarak ayarlamaktadır. **Deprem yükü taşıyan elemanlarda kapatılması sorumluluğu kullanıcıya aittir.**
{% endhint %}

### Genel Ayar

Yapı Bilgi->Deprem Yönetmeliği->Deprem Tasarım Ayarları kısımdan yapılan en kesit koşulu seçenekleri tüm model için geçerli olur. Örneğin Aşık seçeneği seçili olursa modeldeki tüm aşıklarda en kesit koşulu kontrol edilir. Seçili olmazsa modeldeki tüm aşıklarda bu kontrol yapılmaz.

<div data-with-frame="true"><img src="https://sta4.net/steel%20help/lib/NewItem%20794.png" alt=""></div>

### Eleman Bazlı Ayar

Kolon kiriş gibi yapı elemanlarında Tasarım Ayarları menüsünde en kesit koşulunu yapılıp yapılmayacağı seçilebilir.

**Otomatik:** Makro içindeki elemanların tasarım tipine göre program karar verir. Genel ayar geçerlidir.\
**Evet:** En kesit koşulu kontrol edilir\
**Hayır:** En kesit koşulu kontrol edilmez

<div data-with-frame="true"><figure><img src="https://564595168-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FgyS5HogmYUWhqldYClsz%2Fuploads%2FKL4XgtXAfGAo0oUeNxwj%2Fimage.png?alt=media&amp;token=e1905072-4b27-4eb8-94ee-fbd8b636ef83" alt=""><figcaption></figcaption></figure></div>

### Makro Bazlı Ayar

Makrolar içindeki elemanlarda en kesit koşulunu yapılıp yapılmayacağı ayarlanabilir.

<div data-with-frame="true"><figure><img src="https://564595168-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FgyS5HogmYUWhqldYClsz%2Fuploads%2FehAbskr7IBIMHKLact2d%2Fimage.png?alt=media&amp;token=6a2fe7b2-f8d1-4a32-bb03-5da8d37f5df4" alt=""><figcaption></figcaption></figure></div>

## Program Üzerinden Sonuçların İncelenmesi

Bu ekranın tüm detaylı filtreleme ve görünüm modları için [Tasarım Sonuçları](/stasteel-v3/analiz-ve-tasarim/tasarim-sonuclari.md) kılavuzumuzu inceleyebilirsiniz.

1. Üst ana menüden **Tasarım Sonuç** sekmesine geçiş yapın.
2. Deprem kontrolleri kısmından **En Kesit Koşulu** görselleştirme butonuna basın.
3. Model üzerindeki elemanları sol paneldeki renk skalasına göre kontrol edin:
   * 🔴 **Yetersiz (Kırmızı):** En kesit koşulunu sağlamayan elemanlar.
   * 🟢 **Yeterli (Yeşil):** En kesit koşulunu başarıyla sağlayan elemanlar.
   * ⚪ **Tasarlanmadı (Beyaz):** En kesit koşulunu kontrol edilmemiş elemanlar.
4. Yetersiz olan bir elemanın detaylı matematiksel sınır değerlerini görmek için sağ panelden **Sismik Tasarım -> ENKESİT KOŞULLARI** ağacını genişletin.

<div data-with-frame="true"><figure><img src="https://564595168-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FgyS5HogmYUWhqldYClsz%2Fuploads%2Fbp2tpsMHE8YI5omddWZd%2Fimage.png?alt=media&amp;token=727a0f16-1e18-48f0-bfca-bff903998723" alt=""><figcaption></figcaption></figure></div>

Bu ekranın diğer tüm görünüm modları ve filtreleme özellikleri için **\[3D Tasarım Sonuç Ekranı Yardım Sayfası]** kılavuzumuza göz atabilirsiniz.&#x20;

## Yönetmelik Kriterleri

### Çelik Yapılarda Enkesit Koşulları (Bölüm 9)

Çelik binaların tasarımında, kesitlerin yerel burkulma dayanımları enkesit koşulları ile kontrol edilir. Süneklik düzeyi yüksek veya sınırlı olan çerçeve elemanlarında (kolon, kiriş ve çaprazlar) kesit başlık ve gövde oranları, **TBDY 2018 Tablo 9.3**'te verilen sınır değerleri aşmamalıdır.

### &#x20;Kesit Sınıflandırmaları

* **Süneklik Düzeyi Yüksek Elemanlar (**$$\lambda\_{hd}$$**):** Başlık genişliği/kalınlığı ve gövde yüksekliği/kalınlığı oranları $$\lambda\_{hd}$$ sınır değerinden küçük ya da eşit olmalıdır. Bu kesitler yüksek plastik şekil değiştirme kapasitesine sahiptir.
* **Süneklik Düzeyi Sınırlı Elemanlar (**$$\lambda\_{md}$$**):** Oranlar $$\lambda\_{md}$$ sınır değerini sağlamalıdır. Bu kesitler sınırlı plastik şekil değiştirme kapasitesine sahiptir.

### &#x20;Tablo 9.3

<div data-with-frame="true"><figure><img src="https://564595168-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FgyS5HogmYUWhqldYClsz%2Fuploads%2FyERKfDaPHrc49r0A3yVQ%2Fimage.png?alt=media&amp;token=dea032ce-5e80-4e81-91ac-198a24693c36" alt=""><figcaption></figcaption></figure></div>

<div data-with-frame="true"><figure><img src="https://564595168-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FgyS5HogmYUWhqldYClsz%2Fuploads%2Fz7p2rq55FnqQQiQtEfOF%2Fimage.png?alt=media&amp;token=28db0d51-3ab1-42f6-8c73-0026455bdb27" alt=""><figcaption></figcaption></figure></div>