> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.sta4.net/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.sta4.net/stasteel-v3/modelleme/yapi-elemanlari/eleman-eksen-takimlari-ve-yonler.md).

# Eleman Eksen Takımları ve Yönler

## Eleman Eksen Takımları ve Yönler

STASteel modelleme ortamında çubuk (kiriş, kolon) ve yüzey (plaka, kabuk) elemanlarının analiz ve tasarım süreçleri, elemanlara ait yerel (lokal) eksen takımlarına göre gerçekleştirilir. Kaçıklık verme, yük tanımlama, iç kuvvetlerin (moment, kesme) okunması ve birleşim yönelimleri tamamen bu eksen sistemlerine bağlıdır.

## Çubuk Elemanlar

### Çubuk Elemanlar Yerel Eksen Takımı

Kiriş ve kolon gibi doğrusal çubuk elemanlarda **3 adet yerel eksen** bulunur. Grafik ekranda bu eksenler standart renk kodlarıyla (Kırmızı, Yeşil, Mavi) görselleştirilir.

#### 1. Eksen Yönleri ve Anlamları

* **🔴 Lokal 1 Ekseni (Kırmızı Ok):** Elemanın boyuna (aks) eksenidir. Her zaman çubuğun **başlangıç noktasından bitiş noktasına** doğru yönlenir.
* **🔵 Lokal 3 Ekseni (Mavi Ok):** Eleman kullanıcı tarafından veya makro hizalama araçlarıyla döndürülmediği sürece, varsayılan olarak **her zaman yukarıya (Z+ düşey yönüne)** bakan yerel eksendir.
* **🟢 Lokal 2 Ekseni (Yeşil Ok):** Lokal 3 ekseni ile Lokal 1 ekseninin vektörel çarpımı $$V3 \times V1$$ sonucu elde edilen dik eksendir.

<div data-with-frame="true"><figure><img src="https://564595168-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FgyS5HogmYUWhqldYClsz%2Fuploads%2F6DWXXg4LKIxBNAMqENIH%2Fimage.png?alt=media&amp;token=c8d36180-d4e6-42cc-9298-123c3f46a35b" alt=""><figcaption></figcaption></figure></div>

#### 2. İşaret Kabulü ve Sağ El Kuralı

Eksen takımlarına yapılan tanımlamalarda kuvvet ve deplasman gibi doğrusal değerler **eksenin pozitif yönünde** kabul edilir. Moment, dönme ve burulma gibi dairesel değerler ise ilgili eksen etrafında **Sağ El Kuralına** göre belirlenir.

* $$F\_2$$ **(Kesme 2 Kuvveti):** Yerel 2 yönünde oluşan kesme kuvvetidir. Standart bir I-profilde kesitin **zayıf yönündeki** kesme dayanımını kontrol eder.
* $$M\_2$$ **(Moment 2):** Yerel 2 ekseni etrafında oluşan momenttir. Sağ el kuralı gereği, I-profilin **güçlü yönünde (majör eksende)** eğilme oluşturan momenti temsil eder.

***

### Çubuk Elemanlarda Başlangıç ve Bitiş Noktası Mantığı

Grafik ekranda herhangi bir çubuk eleman seçildiğinde veya üzerine gelindiğinde, elemanın uçlarında renkli kontrol kutuları belirecektir. Bu kutular elemanın yönünü ve Lokal 1 ekseninin doğrultusunu tayin eder.

* **🟡 Sarı Kutu (Başlangıç Noktası):** Elemanın çizime başladığı veya tanımlandığı ilk düğüm noktasıdır.
* **🔴 Kırmızı Kutu (Bitiş Noktası):** Elemanın sonlandığı düğüm noktasıdır. Lokal 1 ekseni (kırmızı ok) her zaman sarı kutudan kırmızı kutuya doğru akar.

<div data-with-frame="true"><img src="https://sta4.net/steel%20help/lib/NewItem%201.png" alt=""></div>

{% hint style="info" %}
**Mühendislik İpucu:** Modelleme yaparken kirişlerin veya kolonların yerel eksenlerinin birbiriyle tutarlı olmasına dikkat edin. Özellikle sürekli kirişlerde veya kat boyunca devam eden kolonlarda, elemanların başlangıç (sarı) ve bitiş (kırmızı) noktalarının aynı yönde akması, analiz sonrasında moment diyagramlarını $$M\_2$$ okurken işaret karmaşası yaşamanızı önleyecektir.
{% endhint %}